دیگر چیزی به شروع ماه مبارک رمضان نمانده و این در حالی است که اکثر پزشکان و متخصصان می گویند از آنجا که ماه رمضان امسال با فصل گرما مصادف شده، باید خیلی بیشتر از سال های قبل مراقب خودمان باشیم و هر چه زودتر، با اجرای یک الگوی صحیح تغذیه ای و کاری، به استقبال ماه صیام برویم.در این بین، کم نیستند بیمارانی که اصلا نمی دانند تکلیف شان در برابر روزه چیست و با توجه به وضعیتی که دارند، باید روزه بگیرند یا نه. در گفتگو با متخصصان مختلف سعی کرده ایم راه رسیدن به آمادگی مناسب برای روزه گرفتن را نشان بدهیم تا بدانید که در این چند روز باقی مانده تا ماه رمضان بهتر است چه کارهایی انجام دهید تا بدن تان آمادگی لازم برای روزه گرفتن را پیدا کند. آنهایی هم که مشکل یا بیماری خاصی دارند، در لابه لای سطور این گفتگوها و یادداشت ها می توانند دریابند که آیا از نقطه نظر طبی می توانند ماه رمضان امسال را روزه بگیرند یا نه...

● دیابت و روزه داری - دکترسیدمحسن خوش نیت فوق تخصص بیماری های غدد

بیماران به طور کلی اگر گرفتن روزه برایشان ضرر داشته باشد، از روزه گرفتن معاف اند ولی بیماری دیابت چون یک بیماری مزمن و کنتر ل پذیر است، بیماران تحت شرایط خاص و البته بعد از مشورت با پزشک شان می توانند روزه بگیرند. یک بیمار دیابتی باید از چند روز قبل از شروع ماه رمضان به پزشک خود مراجعه کند و از نظر سلامتی مورد بررسی قرار گیرد.

اگر این بررسی پیش از ماه رمضان روی بیمار انجام گیرد و خود بیمار هم احساس کند که توانایی روزه گرفتن را دارد و حملات افت قند هم نداشته باشد و پایبند به رژیم و مصرف منظم داروهایش هم باشد و عوارض مزمن پیشرفته گریبانگیرش نشود و فشارخون اش هم تحت کنترل قرار گیرد و همراه با دیابت به بیماری قلب و عروقی هم مبتلا نباشد، آن وقت است که می تواند روزه بگیرد.

اگر بخواهیم گروه خاصی را از حق روزه گرفتن معاف کنیم، این سه گروه از بقیه محق ترند:

▪ سالمندان دیابتی بالای ۶۵ سال

▪ نوجوانانی که از کودکی مبتلا به دیابت بوده اند و امسال اولین سالی است که واجد شرایط روزه گرفتن شده اند و به سن تکلیف رسیده اند.

▪ افرادی که انسولین تزریق می کنند و در خانه تنها هستند یا داروهای خواب آور یا کاهش دهنده سطح هوشیاری مصرف می کنند.

رژیم غذایی بیماران دیابتی باید مثل ماه های غیر از رمضان باشد و از خوردن غذاهای چرب و شیرین و پرنشاسته پرهیز کنند. مقدار داروهایشان را هم باید تحت نظر پزشک تنظیم کنند و معمولا پزشک میزان انسولین یا قرص خوراکی بیمار که معمولا گلی بنگلامید است را کاهش می دهد. بیمار باید فعالیت های بدنی اش را هم به ساعات اولیه صبح ارجاع دهد و به ۱۰ تا ۱۵ دقیقه نرمش سبک صبحگاهی اکتفا کند و دو یا سه ساعت قبل از افطار هم هیچ گونه فعالیت بدنی شدیدی انجام ندهد.

بیمار باید هر روز وزنش را چک کند و اگر روزی دو کیلوگرم کاهش یا افزایش وزن داشت، حتما با پزشک اش مشورت نماید. همچنین باید قندخونش را هر روز در خانه با دستگاه گلوکومتر قبل و بعد از افطار و سحر چک کند و اگر در ساعات اولیه قندش زیر ۷۰ و در طی روز زیر ۶۰ بود باید روزه اش را افطار کند. به علاوه قندخون بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ هنگام سحر هم خطرناک است و بیمار ممکن است به علت کم آبی و بالا رفتن قندخون سنکوب کند بنابراین روزه گرفتن در این شرایط به هیچ عنوان توصیه نمی شود. ضمن اینکه قندخون نزدیک افطار باید بین ۱۴۰ تا ۱۸۰ باشد و روزه دار به هیچ وجه نباید پرخوری کند و بهتر است که روزه اش را هم با یک سوپ ساده یا شیر و خرما و چای افطار کند و به اندازه کافی هم در هنگام افطار و سحر آب بنوشد زیرا گرمای هوای امسال ضریب بالا رفتن قندخونش را دو چندان خواهد کرد.

● بهترین فرصت ترک سیگار دکترهومن شریفی قائم مقام مرکز تحقیقات پیشگیری و کنترل دخانیات

رویکردی که همیشه در مورد ترک دخانیات وجود داشت، ترک یکباره آن بود. اما از سال ۱۹۸۹ در کنفرانسی که مربوط به موادمخدر می شد، رویکرد «بله یا خیر» به یک رویکرد اصول گرایانه «کمتر یا بیشتر» تغییر کرد. فکر اولیه ای که در این کنفرانس مورد بحث و بررسی و نهایتا موافقت کارشناسان قرار گرفت، به کار بستن روش کاهش آسیب بود. در این روش فرد به جای ترک یکباره سیگار، کمیت آن را تغییر می دهد، یعنی تعداد نخ سیگارهای مصرف روزانه اش را کم یا از محصولات کم ضررتر استفاده می کند. اما ناگفته نماند که این شرایط برای کسانی پیشنهاد شد که از نظر پزشکی یا جسمی توان ترک کامل و سریع مواد دخانی را نداشتند وگر نه همه مواد دخانی چه سیگارهای لایت و چه سیگارهای معمولی درنهایت برای بدن مضرند و مصرف طولانی مدت شان عوارض جبران ناپذیری بر جسم و روان افراد می گذارد. همه این حرف ها را گفتم که به اینجا برسم که شاید ماه مبارک رمضان بهترین و انگیزه آورترین زمان برای ترک سیگار یا هر ماده دخانی دیگری که افراد به آنها وابستگی پیدا کرده اند، باشد.

تجربه ۱۲ ساله کشور که در کلینیک های مختلف ترک اعتیاد به ثبت رسیده، نشان می دهد که میزان موفقیت و ترک کامل مواد دخانی، مخصوصا سیگار، در این ماه به بیشترین میزان خود می رسد. بعد معنوی ماه رمضان، خشنود کردن پروردگار، بر سر یک سفره با خانواده سحری و افطاری خوردن، همه و همه از لذت های معنوی ای است که انگیزه یک فرد سیگاری را برای ترک آن به شدت افزایش می دهد. از طرفی به علت ممنوعیت سیگار کشیدن در ملأ عام در جامعه و خجالت فرد سیگاری از به وضوح نشان دادن روزه نبودنش جلوی افراد خانواده که روزه هستند، تصمیم به گذشتن از خیر سیگار کشیدن و کم کم کاهش یافتن وابستگی به آن، یکی دیگر از عوامل موفقیت ترک در ماه رمضان است. توصیه من به سیگاری های قهار هم استفاده از روش «کاهش آسیب» است، یعنی از همین امروز که چند روز تا ماه رمضان فرصت دارند تعداد سیگارهای مصرفی روزانه شان را به نصف برسانند و به جای آن از قرص های جویدنی مخصوص ترک سیگار استفاده کنند. استفاده از قرص و سیگار باید به صورت متناوب و تصادفی باشد، یعنی فرد نباید نصف روز را قرص بخورد و نصف روز را سیگار بکشد بلکه استفاده یکی در میان از این دو بهتر است. البته این، یک روش درمانی نیست بلکه پلی است بین فرد ناآماده و آماده. شمایی که از نظر پزشکی مشکل خاصی تهدیدتان نمی کند، از همین حالا تعداد سیگارهایتان را کم کرده و تا ماه رمضان مصرف آن را به صفر برسانید.

● دکترمنوچهر قارونی متخصص بیماری های قلب و عروق - روزه و بیماران قلبی

بیماری های قلبی معمولا از آن دست بیماری هایی اند که با کسی شوخی ندارند و بیمار و اطرافیانش باید کاملا مراقب اوضاع باشند. از آنجا که این روزها بیماران زیادی به پزشک شان مراجعه و از او درباره روزه گرفتن یا نگرفتن سوال می کنند و بیماران قلبی هم از این گروه مستثنا نیستند، باید چند توصیه پزشکی مهم به این گروه از بیماران (افراد دارای ناراحتی قلبی) ارایه کرد:

۱) این افراد به هیچ عنوان بدون مشورت با پزشک شان اقدام به کم و زیاد کردن و تغییر ساعت مصرف داروهایشان نکنند که با این کار نه تنها خود بلکه خانواده و تیم درمانی شان را هم به دردسر می اندازند.

۲) این افراد می توانند از این چند روز باقی مانده تا ماه رمضان، یکی دو روزش را روزه بگیرند و اگر طاقت آوردند و افطار کردند و بعد از افطار دچار مشکل خاصی نشدند و پزشک شان هم صلاح دید، روزه شان را بگیرند.

۳) اگر روزه گرفتند و بعد از افطار دچار مشکلاتی مانند تپش یا درد قلب شدند، به هیچ عنوان نباید روزه داری را در روزهای بعد ادامه دهند.

۴) بیمارانی که ناراحتی قلبی دارند باید بدانند که کم شدن حجم آب بدن شان در این روزهای گرم تابستانی ممکن است باعث لخته شدن عروق چشم شان شود. بنابراین باید حسابی حواس شان جمع باشد. بهتر است این بیماران در روزهایی که روزه اند ترجیحا از منزل بیرون نیایند تا گرما اذیت شان نکند.

۵) و نکته آخر اینکه همه روزه داران، مخصوصا روزه دارانی که مشکل قلبی دارند، افطار را به یکباره نخورند و آن را در طی چند وعده میل کنند. ضمن اینکه مایعات ولرم مناسب ترین خوراکی برای شروع افطار این گروه از بیماران است.

● دکترمسعود کیمیاگر متخصص تغذیه و رژیم درمانی - روزه دارانی که سردرد می گیرند

شایع ترین مشکلی که در روزهای اول روزه داری مردم را به مطب ها و درمانگاه ها می کشاند، سردرد است. برای اینکه بتوانید با این نوع سردردها که عمدتا در نتیجه گرسنگی یا تشنگی پدید می آیند مقابله کنید، باید تا زمان باقی است کمی الگوی خورد و خوراک تان را تغییر بدهید؛ به این صورت که از همین فردا به یک پیشواز نسبی بروید. پیشواز نسبی یعنی اینکه حجم غذای تان را مخصوصا در وعده ناهار کم کنید و از ظهر به بعد کمتر هله هوله های پرکالری بخورید و حتما سعی کنید تعداد و غلظت چای مصرفی روزانه تان را کاهش دهید زیرا یکی از عمده دلایل سردرد روزه دار، کم شدن مصرف نوشیدنی های کافئین دار است. می توانید با کم نوشیدن و رقیق نوشیدن چای و قهوه قبل از ماه رمضان، بدن تان را برای شرایط پیش رو آماده کنید. ضمن اینکه در ماه رمضان هم حتما وعده سحری را بخورید و آن را پشت گوش نیندازید. آنهایی که می گویند: «ما ساعت ۱۱ یا ۱۲ شب غذا می خوریم تا مجبور نباشیم برای خوردن سحری بیدار شویم» بدانند که امتناع از خوردن و حذف این وعده مهم غذایی در ماه رمضان باعث افت بازده کالری آنها و در نتیجه غیرمفید بودن شان می شود. این افراد حتی در ساعات اولیه روز هم توان تمرکز و توجه فکری برای کار یا درس خواندن را ندارند. با این حساب حذف سحری کار معقول و صحیحی نیست. از طرفی خوردن افطار و شام جدا از هم و با فاصله دو تا سه ساعت هم بیشتر توصیه می شود، تا افراد به یک باره هر چه که دم دست شان است به سمت معده بیچاره شان روانه نکنند. جمله آخر هم اینکه اگر از همین حالا به فکر باشید و یک برنامه غذایی منظم و سالم برای خود و خانواده تان ترتیب دهید، بدون هیچ دغدغه ای می توانید به استقبال ماه مبارک رمضان بروید.

● دکترامیرهوشنگ احسانی متخصص پوست و مو - حفظ شادابی پوست در ماه رمضان

به علت مصادف شدن ماه مبارک رمضان با فصل گرما، ممکن است امسال هم وطنان ما بیشتر دچار علایم گرمازدگی و خشکی پوست شوند. برای اینکه بتوانید ماه رمضان را به خوبی سپری کرده و از برکات معنوی روزه گرفتن بدون هیچ گونه استرس و یا ناراحتی جسمی مانند ریزش مو، خشکی پوست یا پوسته پوسته شدن ناخن، بهره مند شوید، تنها لازم است که این چهار نکته را خوب به خاطر بسپارید:

۱) برای شاداب ماندن پوست و جلوگیری از خشکی آن در وعده های سحری و افطاری به اندازه کافی مایعات، مخصوصا آب، بنوشید و از نوشیدن مایعات مدر (مانند چای غلیظ) که باعث از دست رفتن آب بدن تان می شود، به شدت پرهیز کنید.

۲) به علت محدودیت غذایی و اینکه نظم و حجم غذای دریافتی تان در ماه رمضان تغییر می کند، باید به منظور جلوگیری از کم شدن آهن، روی و سایر ویتامین ها و موادمعدنی که سبب رشد مناسب مو و ناخن هایتان می شود، در وعده های غذایی سحر و افطار غذایی کامل که همه گروه های غذایی را در خود بگنجاند، مصرف کنید. مثلا می توانید از همین حالا برنامه ریزی کنید و غذاهای پرکالری تر و کربوهیدرات ها و پروتئین ها و سبزیجات را در وعده سحر و غذاهای سبک تر مانند لبنیات در کنار سبزیجات و انواع سالاد را در وعده افطارتان بگنجانید. در ضمن جای میوه هم باید در سفره سحری و افطاری همیشه محفوظ بماند.

۳) چون خانم ها بیشتر با مشکل کمبود روی، آهن و ... دست به گریبان اند، پس به آنها توصیه می کنیم که با نظر یک پزشک متخصص از همین روزها خوردن مکمل های گروه B یا سایر مکمل های مورد نیاز را شروع کنند تا پس از ماه رمضان دچار مشکل ریزش مو یا شکنندگی ناخن هایشان نشوند.

۴) نکته آخر اینکه اگر مشکلی پوستی یا ریزش مو دارید و در حال مصرف داروهای خوراکی در فواصل زمانی منظم هستید، توصیه ما به شما این است که برای تغییر ساعات خوردن داروهایتان، حتما به پزشک تان مراجعه کنید و هرگز خودسرانه میزان و ساعت مصرف داروی تان را جابه جا نکنید زیرا تغییر میزان داروی دریافتی ممکن است عوارض جبران ناپذیری را برای پوست و موی شما به همراه داشته باشد.

● گفتگو با دکتر ناصر ابراهیمی دریانی فوق تخصص بیماری های گوارش و کبد - آداب روزه داری در بیماران گوارشی

مشکلات گوارشی، از مشکلات نسبتا شایعی است که برخی بیماران را در ماه رمضان به مطب پزشکان می کشاند و اغلب افراد مبتلا به بیماری های گوارشی در آستانه این ماه، سوالاتی درباره روزه داری و نحوه تغذیه شان در این ماه دارند. به همین دلیل با دکتر ناصر ابراهیمی دریانی، فوق تخصص بیماری های گوارش و کبد و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران گفتگویی در همین زمینه کرده ایم که پیش روی شماست.

▪ آقای دکتر! بیماری های گوارشی بسیار متنوع و شایع اند. برای اینکه بیماران مبتلا به بیماری های گوارشی بدانند که روزه از نظر طبی برای شان چه حکمی دارد، بهتر است یکی یکی پیش برویم و اگر موافق باشید با مشکل ریفلاکس شروع کنیم.

ـ بله، موافقم. ریفلاکس یا برگشت اسید از معده به مری و در نتیجه، سوزش پشت جناغ یا به اصطلاح ترش کردن را شاید بتوان شایع ترین مشکل در بین مردم برشمرد. افرادی که این مشکل را دارند، منعی برای روزه گرفتن شان وجود ندارد. فقط باید چند نکته را از همین حالا رعایت کنند تا بعد از خوردن سحری یا افطار این مشکل به سراغ شان نرود. اینکه پرخوری نکنند و بین ساعت غذا خوردن تا دراز کشیدن یا خوابیدن شان دو تا سه ساعت فاصله بیندازند. از نوشیدن نوشیدنی های چرب یا گازدار پرهیز کنند و هرگز بعد از غذا به بهانه هضم شدن آن سیگار نکشند زیرا سیگار کشیدن باعث گشادی دریچه معده و دوچندان شدن مشکل شان می شود.

▪ آنهایی که زخم معده یا اثنی عشر دارند، چه طور؟ می توانند روزه بگیرند؟

ـ این بیماران باید قبل از ماه رمضان به پزشک مراجعه کنند و آندوسکوپی انجام دهند. اگر عامل به وجود آورنده زخم شان میکروب هلیکوباکتر باشد، می توانند با مصرف آنتی بیوتیک و غیرفعال کردن زخم شان روزه بگیرند، به شرط اینکه قبل از خوردن سحری و برای جلوگیری از ناراحتی حتما کپسول امپرازول مصرف نمایند ولی اگر سابقه بیماری شان طولانی بوده و در طول مدت بیماری خون ریزی از زخم را هم تجربه کرده باشند، روزه گرفتن برایشان ضرر دارد.

▪ برای بیماران کبدی هم توصیه های خاصی دارید؟

ـ بله، حتما. آنهایی که مشکل کبد چرب دارند (۳۰ درصد نوجوانان و ۷۰ درصد افراد چاق)، اگر به بیماری شان توجه نکنند، به مرور زمان دچار التهاب کبد و حتی هپاتیت می شوند، پس ماه رمضان بهترین فرصت برای تمرین کم خوردن در این گونه افراد است. ما حتما روزه گرفتن را به آنها توصیه می کنیم. گروهی هم سیروز کبد دارند که به علت بالا رفتن آنزیم کبد و چروکیده شدن آن، تحمل کمبود قند را ندارند و روزه گرفتن برایشان ضرر دارد. اما افرادی که هپاتیت نوع B یا C دارند، بسته به شدت آسیب دیدگی و مزمن بودن بیماری شان می توانند روزه بگیرند یا نگیرند که یک معاینه کامل توسط پزشک متخصص قبل از ماه رمضان بسیار می تواند به تصمیم گیری بهترشان کمک کند.

▪ افرادی که روده تحریک پذیر دارند، آیا محدودیتی در بحث روزه گرفتن دارند یا نه؟

ـ بیماری روده تحریک پذیر (IBS) در بین ۲۵ درصد از مردم، مخصوصا خانم ها، شایع است. این بیماری که بیشتر به صورت درد شکم همراه با اسهال، درد شکم همراه با یبوست یا نفخ شدید است، هنگامی عود می کند که فرد دچار استرس، عصبانیت یا تنش های روانی شدید شود و بنابراین ماه رمضان به خاطر القای آرامش و کاهش فشار روانی می تواند در تعدیل بیماری این بیماران بسیار کمک کننده باشد. تنها رعایت چند نکته از جمله پرهیز از خوردن حبوبات، تخمه و نوشیدنی های گازدار برای این بیماران ضروری است. ضمن اینکه خوردن لبنیات به جز ماست به افرادی که نسبت به لاکتوز حساسیت دارند، توصیه نمی شود. افرادی هم که کولیت اولسروز دارند، یعنی علاوه بر درد شکم و اسهال، خون و بلغم هم دفع می کنند، باید برای روزه گرفتن یا نگرفتن حتما قبل از ماه رمضان با پزشک شان مشورت کنند زیرا پزشک باید زمان داروهای ۸ ساعت یک بار بیمار را در صورت روزه گرفتن تغییر دهد.

▪ و حرف آخر؟

ـ بیماران گوارشی و سایر افراد برای جلوگیری از ابتلا به یبوست در این فصل گرم سال که ماه رمضان در آن واقع شده است، باید از افطار تا سحر به میزان لازم مایعات مخصوصا آب بنوشند. همراه افطاری و سحری حتما سبزیجات، میوه و سالاد میل کنند و سعی شان بر استفاده بیشتر از نان های سبوس دار مثل نان سنگک و روغن زیتون باشد. هنگام سحری و افطاری، غذاهای چرب نخورند و دور تنقلاتی مانند زولبیا و بامیه را خط بکشند.

● سهم کودکان از ماه رمضان چیست؟

اگر شما به فرزندتان بگویید که خدا گفته یک ماه ناهار نخورد، در دل بچه رعب و وحشت از خدا ایجاد کرده اید و غولی از روزه برایش ساخته اید. بچه ها تنوع را دوست دارند، پس بهتر است به آنها بگویید که به خاطر اطاعت از فرمان آفریدگارتان، یک ماه به جای سه وعده، دو وعده غذا می خورید. به طور کلی خیلی نیاز نیست که از قبل آنها را آماده کنید. وقتی که وقت اش رسید، خودشان می بینند و می فهمند. فقط حتما در چیدن سفره افطار از آنها کمک بخواهید تا با فرهنگ و مقوله ماه رمضان و روزه داری آشنا شوند. بد نیست که محل خواب فرزندتان را هم دورتر از آشپزخانه در نظر بگیرید تا سر و صدای وقت سحر شما اذیت اش نکند. در ضمن چون بچه ها عاشق هیجان هستند، هر از گاهی وقت سحر بیدارشان کنید تا سحری خوردن و عبادت کردن شما را ببینند و مطمئن باشید که مشکلی برایشان به وجود نمی آید چون بعد از سحر وقت کافی برای خوابیدن و استراحت دارند.

● گفتگو با دکتر محمدرضا خدایی روان پزشک - تأثیر روزه بر سلامت روان

روان شناسان معتقدند که روزه برای سلامت روان مفید است و موجب افزایش خودباوری و اعتماد به نفس می شود و توان و مقاومت افراد را در برابر مشکلات و ناملایمات زندگی بیشتر می کند. اما پیش از آغاز ماه رمضان، در کنار کسب آمادگی های جسمی لازم، باید برای آمادگی های روانی هم برنامه ریزی کنیم. از دکتر محمدرضا خدایی، روان پزشک و عضو هیات علمی دانشکده علوم بهزیستی و توانبخشی، راهنمایی هایی در همین زمینه خواسته ایم.

▪ آقای دکتر! چگونه می توانیم از نظر روانی، آمادگی ورود به ماه مبارک رمضان را پیدا کنیم؟

ـ ببینید؛ ما اول باید این نکته را بررسی کنیم که چگونه یک نیت، انگیزه و در نتیجه، یک عمل متناسب با آن شکل می گیرد. برای انجام گرفتن هر عملی لازم است که فرد انگیزه لازم برای آن را داشته باشد. دارا بودن انگیزه هم به دیدگاه هر فرد و روشن شدن علت انجام دادن عمل توسط او بستگی دارد، پس باید انگیزه و علت مشخص باشند تا اراده و پذیرش عمل صورت گیرد. برای عملی مثل روزه هم این موضوع صدق می کند؛ یعنی شما اول باید دیدگاه خود نسبت به روزه گرفتن و علت انجام دادن این عمل را به خوبی شناخته و بعد آن را به راحتی بپذیرید. شما ممکن است تصمیم داشته باشید که روزه بگیرید تا به سلامت جسم خود کمک کنید؛ یا این که روزه را تسکین دهنده روح و روان خود بدانید و احساس کنید با پیروی کردن از فرمان آفریدگارتان و کسب رضایت او به آرامش وصف ناپذیری می رسید چون خیلی وقت ها بعضی از کارها فقط نتیجه مادی و جسمانی ندارند. بعد از اینکه شما انگیزه و علت درستی را برای انجام دادن عمل روزه پیدا کردید، آن گاه می توانید با میل و اشتیاق به سمت این عمل الهی پیش بروید. اما نکته مهم این جاست که اگر شما در همین چند روز مانده به ماه رمضان نتوانید انگیزه و علت خوبی برای انجام این فریضه الهی پیدا کنید، آن وقت است که روزه گرفتن برای شما تبدیل به امری اجباری و از سر ناچاری و همراه با زجر می شود، پس جستجوی علت ها را فراموش نکنید.

▪ از نتایج روانی روزه گرفتن برایمان بگویید. آیا ممکن است دانستن این نتایج به تقویت انگیزه های روزه داران منجر شود؟

ـ حتما همین طور است. ما در کنار علت ها، باید فواید کاری را هم که انجام می دهیم، بدانیم. افراد باید بدانند که هر چند روزه باعث گرسنگی، تشنگی یا به هم خوردن نظم خواب در طول روز می گردد اما مشکلات ذکر شده در برابر آثار روانی مطلوبی که روزه در فرد به جای می گذارد، هیچ است. یک ماه روزه گرفتن سبب بالا رفتن روحیه فرد می شود. مقاومت او را در برابر مشکلات بالا می برد و با افزایش مکانیسم انطباقی فرد موجب می شود که اعتماد به نفس او افزایش پیدا کند زیرا وقتی فردی می تواند یک ماه روش جدید و متنوعی از زندگی را تجربه کند، حتما می تواند بعدها در برابر مشکلات و فشارهای زندگی مقاومت کند. روزه گرفتن باعث می شود که فرد به توانایی های ذاتی خود پی ببرد و حس «خواستن توانستن است» را در خود بارورتر کند. در نتیجه روزه گرفتن دفاع روانی افراد در برابر مشکلات بیشتر می شود و در نتیجه آن تحمل پذیری افراد افزایش می یابد.

▪ آیا به هم خوردن نظم خواب یا تغذیه موجب تحریک پذیری نمی شود؟

ـ خب، این یک حقیقت کتمان ناپذیر است که روزه گرفتن در کنار همه خوبی هایش، رنج هایی را در پی دارد. اختلال در خواب یا تغذیه باعث می شود که فرد از نظر روانی تحریک پذیر و زودرنج شود و واکنش سریعی نسبت به کارها از خود نشان دهد و هرچه زمان بیشتر می گذرد و به ساعات افطار نزدیک تر می شود، افراد توجه و تمرکز خود را بیشتر از دست می دهند و گرسنگی و تشنگی باعث خستگی، ضعف و کج خلقی آنها می شود. همه اینها درست؛ اما کسی که هدفی والا را در پی می گیرد، به سادگی و با یک برنامه ریزی جامع می تواند هدفش را دنبال کند. بهتر است در این جا مثالی برایتان بیاورم: شاید باران بهاری سبب آب گرفتگی معابر و کمی ترافیک شود ولی هیچ کس از آن بدش نمی آید زیرا همه به خوبی می دانند که نتیجه این باران، آبادانی، سبزی و رهایی از قحطی است. روزه هم مثل باران بهاری می ماند و اگر برای رسیدن به برکات این ماه برنامه ریزی خوبی داشته باشیم، می توانیم به آبادانی روح مان کمک کنیم.